Soğan

Soğan eşsiz oranda flavonoid ve kükürt içerir, düzenli olarak tüketildiğinde çok faydalıdır. Beyaz soğana göre, kırmızı soğan daha fazla miktarda flavonoid içerir (ikisinin arasında da sarı soğan yer alır).
Beş bin yıldır yetiştirilmekte olan soğanın (Latince adı : Allium cepa) kökeni Asya ve Orta Doğu. Soğan eski Mısırlılar tarafından çok büyük ilgi gören bir sebzeydi. Piramitleri inşaat eden işçilerin maaşları için para birimi olarak kullanıldığı gibi, firavunların mezarlarına da yerleştirilirdi. Bugün Çin, Hindistan, Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, ve İspanya önde gelen soğan üreticileri arasında yer almaktadır.

Soğan hakkında yeni gelişmeler nedir ?  

Soğanın dış katmanları daha yoğun flavonoid konsantrasyonu içerdiğinden dolayı, onları mümkün olduğu kadar az soyun.
Örneğin, fazlasıyla soyulmuş bir kırmızı soğanın kuercetin bakımından yaklaşık % 20 ve antosiyaninlerin neredeyse % 75 kaybolur.
  • Soğanın toplam polifenol miktarı beklentilerden çok daha yüksektir.(Polifenoller, gıdaların içerdiği besin maddeleri açısından en büyük gruplarından biridir. Bu kategori tüm flavonoidler gibi tanen içerir). Soğanın içerdiği toplam polifenol miktarı Allium ailesindeki diğer sebzelerden (pırasa, sarımsak) daha fazladır. Ayrıca domates, havuç ve kırmızı Kaliforniya biberinden de daha yüksek miktarda polifenol içerir. Sadece bu altı sebze (enginar içi, maydanoz, Brüksel lahanası, Yabani sarmısak (Allium ascalonicum), brokoli ve kereviz) soğandan daha yüksek miktarda polifenol içerir.
  • Soğanın içerdiği flavonoid miktarı şaşırtıcı derecede yüksektir. Soğanın içeridiği flavonoid, çeşite ve yetişme şartlarına bağlı olarak değişebilir. 100 gram soğan ortalama 100 miligram kuversetin sağlar. 
  • Soğan çorbası yapıldığında, pişme esnasında kuercetinler kaybolmaz. Sadece çorbanın suyuna transfer olur. Düşük ateş sayesinde pişirilen soğan çorbası kuercetinin sağladığı faydaları korumak mümkündür.
  • İstatistiksel olarak, haftada birkaç soğanın bazı kanser türlerinin risklerini azaltmak için yeterlidir. Kolorektal laringeal ve yumurtalık kanserlerinde, 1 ila 7 soğanın tüketimi risklerin azalttığını göstermiştir. Ancak ağız ve özofagus kanser risklerini azaltmak için, günde yaklaşık 1/2 su bardağı soğan tüketmek gerekir. Tercihen, günde en az  bir orta boy soğanın yarısını tüketmeye çalışın.

Soğanın sağlığa faydaları

Soğangiller ailesinin üyeleri olan soğan ve sarımsağın her ikisi de keskin kokulu olup, sülfür içeren bileşikler bakımından zengindir. Soğan flavonoid polifenoller gibi polifenollerin olağanüstü bir kaynağıdır. Flavonoid kategorisi içinde, en etkili olan kuversetin kaynağıdır.

Soğanın kardiyovasküler hastalıklar üzerindeki faydaları

Sarımsağın kardiyovasküler faydaları üzerinde yapılan araştırmaların aksine, soğanla ilgili araştırmaların çoğu insanlardan ziyade hayvanlar üzerinde yapılmıştır. 
 
Hayvanlar üzerinde gerçekleşen çalışmalarda, soğanın sülfür bileşiklerin  kanın pıhtılaşmasına karşı ve kan trombosit hücrelerinde istenmeyen topaklanmaya yardımcı olduklarına dair kanıtlar vardır.
 
Soğanın, sülfür bileşikleri, hem kolesterol ve trigliserid kan düzeylerinin düşürdüğünü, hem de kırmızı kan hücresindeki hücre zarının işlevini artırdığını gösteren kanıtlar da vardır.
 
İnsan üzerinde yürütülen çalışmalarda soğanın kalp ve kan damarları hastalıklarına faydalı olduğu gibi de, kalp krizi risklerini önleme yeteğine sahip olduğu söylemek mümkündür.

Soğanın kemik ve kemik dokusu üzerindeki faydaları

İnsan üzerinde yapılan çalışmalar, soğanın kemik mineral yoğunluğunu artırmaya yardımcı olduğunu göstermiştir. Kemik mineral yoğunluğu kaybı, kadınlar için(menopoz yaşında) faydalı olabilir. Ayrıca, menopoz yaşını geçmiş kadınlarda günlük soğan tüketimi kalça kırığı olasılığını azalttığına dair deliller vardır. 
Soğanın yüksek sülfür içeriği konnektif dokunun üzerine fayda sağlar. Sülfür, birçok konnektif doku bileşenlerinin oluşabilmesi için gereklidir.

Soğanın anti-inflamatuar faydaları

Soğan, romatoid artrit ve alerjik solunum yolu iltihabı gibi belirli inflamatuar hastalıklara karşı faydalı olduğu saptanmıştır.

Soğanın kanser mücadelesinde faydaları  

Orta miktarda soğan tüketimi (haftada 1-2 kere), kolorektal kanser, larinks kanseri ve yumurtalık kanserinin risklerinin azalmasında olumlu etki göstermiştir. Ancak, soğanın günlük bazda (orta boyda 1/2 soğan) tüketimi ağız ve özofagus kanser risklerinin azalmasında olumlu etki göstermiştir.

Soğanın besin değerleri

160 gram soğan besin maddesi açısından günlük ihtiyaçlarımızın ne kadarını karşılamaktadır ?
 

Besin maddesi

Miktar

Günlük ihtiyaç karşılama oranı (%)

Besin maddesi yoğunluğu

Değerlendirme

C vitamini    11.84 mg  19.7  5.6 Oldukça zengin
Diyet lifi 2.72 g 10.9 3.1 Zengin
Molibden      8.00 mcg 10.7 3.0 Zengin
Manganez 0.21 mg 10.5 3.0 Zengin
B6 vitamini   0.19 mg 9.5 2.7  Zengin
Folik asit: B9 vitamini 30.40 mcg 7.6 2.1 Zengin
Potasyum 233.60 mg  6.7 1.9 Zengin
Triptofan  0.02 g 6.2 1.8  Zengin
Toplam kalori sayısı : 64  
 
3%
 

Soğan içeren yemekler


Soğan nasıl yetiştirilir?

Organik soğan yetiştiriciliği sayfasını görmek için tıklayınız.